-
1 zasa|da
f 1. (norma postępowania) principle, rule- niepisana zasada an unwritten rule a. code- człowiek z zasadami a man of (high) principles- zasady moralne moral principles- zasady dobrego wychowania the rules of good conduct a. behaviour- złamać zasady to break the rules- przestrzegać zasad to observe the rules- kierował się zasadą, żeby nie pożyczać pieniędzy he made it a principle never to borrow money- mam taką zasadę, że nigdy tego nie robię I make it a rule never to do that- postępować zgodnie z własnymi zasadami to live up to one’s principles- tu chodzi o zasadę it’s a point of principle2. (ustalony tryb postępowania) rule, regulation- zasady ochrony przeciwpożarowej fire regulations- przestrzegać zasad ruchu drogowego to observe traffic rules a. regulations- respektować/naruszać zasady wolnego rynku to respect/violate the rules of the free market- baseball to gra o skomplikowanych zasadach baseball is a game with complicated rules3. (podstawa, reguła) principle- zasady fizyki/chemii the laws of physics/chemistry- druga zasada termodynamiki the second law of thermodynamics4. Chem. base- zasada sodowa/potasowa a sodium/potassium base- □ zasada akcji i reakcji Fiz. Newton’s third law of motion- zasada bezwładności Fiz. Newton’s first law of motion- zasada dwoistości Mat. the law of duality- zasada sprzeczności the law of contradiction- zasada trzech jedności Literat. the rule of the three unities- zasady współżycia społecznego rules of social intercourse■ dla zasady on principle- w zasadzie in principle, by and large- niczym w zasadzie się nie różnią they’re much of a muchnessThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zasa|da
-
2 zasada
( reguła) principle; CHEM alkali* * *f.1. (= reguła) rule, principle, tenet, precept; na jakiej zasadzie? by what right?; na równych zasadach on equal terms; zgodnie z zasadą, że... on the principle that...; praktyczna zasada rule of thumb; pierwsza/druga/trzecia zasada dynamiki first/second/third law of motion; zasada nieoznaczoności (Heisenberga) indeterminacy principle; zasada przyjemności psych. ( u Freuda) pleasure principle; zasada względności principle of relativity; zasada zachowania energii principle of conservation of energy; zasady prawdopodobieństwa laws of average; zasada przedawnienia prawn. statute of limitations.2. (= norma) law, rule; w zasadzie in principle; człowiek bez zasad unprincipled; człowiek z zasadami a man l. woman of principle; o wzniosłych zasadach high-minded, high-principled; być pozbawionym zasad have no backbone/principles; być niezgodnym z zasadami be against principles, unprincipled; grać zgodnie z zasadami play by rules; kłócić się z zasadami go against the grain; dla zasady on principle, as a matter of principle; łamać zasady break the rules; naginać zasady bend l. stretch the rules, stretch a point; mieć swoje zasady be set in one's habits l. ways; stosować się do zasad follow l. obey l. observe the rules; zasady przyzwoitości the decencies, the properties; z zasady (= zgodnie z przekonaniami) in principle; (= zazwyczaj) as a rule.3. chem. alkali, base; przechodzić w zasadę alkalify.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zasada
-
3 są|d
m (G sądu) 1. Prawo (organ wymiaru sprawiedliwości) court (of law a. justice), law court- sąd cywilny/karny a civil/criminal court- sąd pierwszej instancji a court of first instance, a trial court US- jawna rozprawa sądu a trial in open court- wyrok/orzeczenie sądu a court sentence/verdict- dostać wezwanie do sądu to receive a summons a. be summoned to appear in a. at court- mieć sprawę w sądzie za napad to be in court for robbery- oddać sprawę do sądu to take one’s/a case to court, to go to court- pójść z czymś do sądu pot. to bring sth to court- pozwać kogoś do sądu to take sb to court- składać zeznanie w sądzie to testify a. give evidence in court- sprawa/skarga wpłynęła do sądu rejonowego a case/complaint has come up in a. come to a district court- stawić się w sądzie to appear in court- wygrać/przegrać sprawę w sądzie to win/lose one’s court case2. Prawo (zespół sędziów) court- posiedzenie sądu court sitting- skazany przez sąd obradujący za zamkniętymi drzwiami sentenced by a court sitting in camera- sąd obraduje a. odbywa posiedzenie the court is in session- sądowi przewodniczył sędzia X the court was presided over by judge X- sąd postanawia, że… the court rules a. holds that…- sąd wydał wyrok/oddalił powództwo the court passed a sentence/dismissed a complaint- Wysoki Sądzie! Your Lordship! GB, Your Honor! US3. Prawo (proces) trial- skazać/ukarać kogoś bez sądu to convict/punish sb without trial- odprawiać a. odbywać sąd nad kimś za coś to try sb for sth- każdy ma prawo do sądu everyone has the right to receive a fair trial4. Prawo (siedziba) court; (budynek) courthouse, court building 5. (opinia) judgement, judgment (o kimś/czymś a. na temat kogoś/czegoś of sb/sth)- subiektywny/pochopny/opaczny sąd a subjective/a snap/an impaired judgement- wydać sąd o kimś/czymś to pronounce judgement on sb/sth- być ostrożnym w wygłaszaniu a. wypowiadaniu sądów to be careful in making judgements- wstrzymać się z wydawaniem sądów o czymś to reserve judgement on sth- utwierdzam się w moich sądach o tej sztuce I’m confirmed in my judgement of the play6. Log. proposition- □ sąd administracyjny Prawo administrative court- sąd asertoryczny Log. assertion- sąd asesorski Hist., Prawo ≈ chancery court- Sąd Boży Hist., Relig. trial by ordeal- sąd grodzki Hist., Prawo (w Polsce międzywojennej) court of first instance; (w dawnej Polsce) law court in a borough- sąd hipotetyczny Log. hypothetical proposition- sąd kapturowy Hist., Prawo law court during the interregna in Poland; przen. (nieoficjalny, tajny) kangaroo court- sąd koleżeński body that arbitrates disputes within a group, staff, or organization- sąd konieczny Log. necessary judgement- sąd konsystorski Prawo, Relig. consistory (court)- Sąd Najwyższy Prawo Supreme Court- Sąd Ostateczny Relig. the Last a. Final Judgement- sąd polowy Prawo, Wojsk. court-martial- sąd polubowny (zespół) panel of arbitrators; (instytucja) court of conciliation (and arbitration); (proces, decyzja) arbitrament- sąd powszechny Prawo court of general jurisdiction- sąd pracy Prawo industrial tribunal- sąd przysięgłych Prawo jury- sąd rewizyjny Prawo ≈ court of appeal- sąd skorupkowy Hist. ostracism- sąd wojenny Prawo, Wojsk. court-martial- iść pod sąd książk. to stand trialThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > są|d
-
4 praw|o
Ⅰ n 1. sgt (ogół przepisów) law- prawo nowożytne modern law- prawo polskie/francuskie Polish/French law- reguły a. normy prawa legal norms a. principles- rządy prawa the rule of law- zgodnie z prawem in accordance with a. according to the law- zgodnie z polskim prawem under Polish law- zgodnie z duchem i literą prawa in accordance with the spirit and the letter of the law- wbrew prawu against the law, contrary to the law- stosować się do przepisów prawa to abide by a. obey the law- złamać prawo to break the law- być niezgodnym z prawem a. wbrew prawu to be against the law- uznać przerywanie ciąży za niezgodne z prawem to criminalize abortion- działać w granicach prawa/niezgodnie z prawem to operate within/outside the law- stać ponad prawem to be above the law- wejść w konflikt z prawem to fall foul of a. to come into conflict with the law- wyjąć kogoś spod prawa Hist. to outlaw sb- człowiek wyjęty spod prawa Hist. an outlaw- w imieniu prawa in the name of the law- w obliczu prawa in the eyes of the law- nieznajomość prawa nie zwalnia od odpowiedzialności ignorance of the law is no excuse a. defence, ignorance is no defence- prawo drakońskie Hist. Draconian law2. (norma prawna, ustawa) law; (zapisana) statute- zbiór praw a legal code a. code of laws- system praw a system of law, a legal system- uchwalać a. stanowić prawa to enact a. make laws- uchwalić prawo to pass a. adopt a law- uchylić prawo to revoke a. rescind a law książk.- prawo o spółdzielczości/środkach masowego przekazu a law on the cooperative movement/on the mass media- nowe prawo wchodzi w życie a. obowiązuje od 1 maja the new law comes into effect on a. applies as of 1 May- prawo o stowarzyszeniach wygasa a. traci moc 31 grudnia the law on association lapses on a. as of 31 December3. sgt (nauka) law- wydział prawa a law faculty- student/studentka prawa a law student- studiować prawo to study a. read law- ukończyć prawo to graduate in law4. (uprawnienie) right (do czegoś to sth); entitlement książk. (do czegoś to sth); eligibility U (do czegoś for sth)- prawa człowieka/zwierząt human/animal rights- działacz/kampania na rzecz obrony praw zwierząt an animal rights activist/campaign- prawa kobiet women’s rights- prawa publiczne/obywatelskie public/civil rights- prawa małżeńskie/rodzicielskie marital/parental rights- prawa i obowiązki obywatela civil rights and duties- prawo własności proprietorship, ownership- prawa spadkowe inheritance rights- prawa miejskie a (town/city) charter- nadać/odebrać prawa miejskie to grant/revoke a town/city charter- uczestniczyć w zebraniu bez prawa głosu to take part in a meeting without the right to vote- prawo pierwszeństwa przejazdu the right of way- równe prawa equal rights- prawo do emerytury pension rights- prawo do pracy/do strajku the right to work/to strike- mieć prawo do corocznego urlopu/do emerytury to be entitled to annual leave/to a retirement pension- mieć prawa do książki to have a. hold the copyright on a. in a. for a book- mieć prawo do ekranizacji powieści to own the film rights to a novel- mieć prawo coś zrobić to have the right a. to be entitled to do sth- ona nie ma prawa tak cię traktować she has no right to treat you like that- masz pełne prawo odmówić you have every right to refuse- kto ci dał prawo mnie krytykować? what gives a. who gave you the right to criticize me?- rościć/zastrzec sobie prawo do czegoś to claim/reserve the right to sth- nabyć/utracić prawo do czegoś to gain a. acquire/lose the right to sth- zrzec się prawa do czegoś to relinquish a. renounce one’s right to sth książk.- przyznać komuś prawo do czegoś to grant sb the right to sth- odmówić komuś prawa do czegoś to deny sb the right to sth- pozbawić kogoś prawa wykonywania zawodu to deprive sb of the right to practise their profession, to ban sb from practising a profession- upominać się o swoje prawa a. dochodzić swoich praw to demand a. claim one’s rights- jakim prawem? by what right?- jakim prawem wtrącasz się w moje sprawy? who gave you the right to interfere in my affairs?- wszelkie prawa zastrzeżone all rights reserved- wywiad publikowany na prawach wyłączności an exclusive interview- na równych prawach on equal terms- ona jest tu na prawach domownika she’s treated here as one of the family- prawo łaski the prerogative of mercy- skorzystać z prawa łaski to pardon, to be pardoned5. Aut. prawo jazdy driving licence GB; driver’s license US- zdawać/zdać egzamin na prawo jazdy to take/pass one’s driving test- chodzić na kurs prawa jazdy to take driving lessons6. (zasada, prawidłowość) law, principle- prawa naturalne/ekonomiczne/społeczne natural/economic/social laws- prawa fizyczne/natury the laws of physics/nature- odkryć/sformułować prawo to formulate a law a. principle- podlegać prawom materii/przyrody to be subject to the laws of matter/natureⅡ adv. 1. na a. w prawo (w prawą stronę) to the right; (po prawej stronie) on a. to the right- na prawo od budynku jest sad to the right of the building there’s an orchard- na prawo jest a. widzicie ratusz to a. on your right is a. you can see the town hall- iść/skręcić w prawo a. na prawo to go/turn right- skręć w pierwszą (ulicę) w prawo take the first (street to the) right- na prawo patrz! Wojsk. eyes right!- szastał pieniędzmi na prawo i lewo he was spending money right, left and centre pot.- w prawo i w lewo (na wszystkie sposoby) in every possible way2. pot. (w polityce) pójść na prawo to veer to the right- zwrot na prawo a turn to the right- być na prawo od kogoś to be to the right of sb- być na prawo od centrum to be right of centreⅢ z prawa pot. (po prawej stronie) from the right- z prawa rozciągały się pola to the right, there were fields- z prawa i z lewa from all sidesⅣ prawo- w wyrazach złożonych 1. (odnoszący się do strony) right- 2. (dotyczący prawa) law-- □ prawa kardynalne Hist. cardinal laws- prawo administracyjne administrative law- prawo autorskie copyright law- prawo biogenetyczne recapitulation theory; Biol. palingenesis- prawo bliższości Hist., Prawo (the right of) primogeniture- prawo budowlane building code- prawo chełmińskie Hist., Prawo Chełm Law (a charter defining terms under which Polish towns were incorporated, modelled on the Magdeburg Law)- prawo ciążenia Newtona Fiz. Newton’s law of gravitation- prawo cywilne civil law- prawo doraźne Prawo summary justice- prawo finansowe a. skarbowe revenue law- prawo handlowe commercial a. trade law- prawo kanoniczne a. kościelne canon a. church a. ecclesiastical law- prawo karne Prawo criminal law- prawo karne wykonawcze penal law- prawo karne skarbowe penal revenue law- prawo lokalowe housing law- prawo łowieckie game laws- miasto na prawie magdeburskim a town chartered according to the Magdeburg law- prawo mennicze Hist. minting rights- prawo międzynarodowe international law- prawo Murphy’ego Murphy’s a. Sod’s pot., żart. Law- prawo obywatelstwa right of citizenship- prawo państwowe constitutional law- prawo Parkinsona Parkinson’s law- prawo pracy labour legislation, employment legislation- prawo prasowe press legislation- prawo probiercze assay law- prawo procesowe adjective a. procedural law- prawo rodzinne family law- prawo rzymskie Roman law- prawo wartości Ekon. the law of value- prawo wojenne law of war- prawo wyborcze electoral a. election law- bierne prawo wyborcze eligibility to stand for election, right to be elected- czynne prawo wyborcze voting rights, suffrage, franchise- powszechne prawo wyborcze universal suffrage a. a universal franchise- prawo wyborcze dla kobiet women’s suffrage- prawo zwyczajowe common law, custom- albo w prawo, albo w lewo you can’t have your cake and eat itThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > praw|o
См. также в других словарях:
First-order logic — is a formal logical system used in mathematics, philosophy, linguistics, and computer science. It goes by many names, including: first order predicate calculus, the lower predicate calculus, quantification theory, and predicate logic (a less… … Wikipedia
First Council of Nicaea — Date 325 AD Accepted by Anglicans Assyrian Church of the East Calvinists Eastern Orthodox Lutherans Old Catholics Oriental Orthodox Roman Catholics Previous council None Next coun … Wikipedia
First normal form — (1NF or Minimal Form) is a normal form used in database normalization. A relational database table that adheres to 1NF is one that meets a certain minimum set of criteria. These criteria are basically concerned with ensuring that the table is a… … Wikipedia
First Māori elections — 1866 ← members 15 April – 6 May 1868 → 1871 members … Wikipedia
Rules derby — is a football derby played in Sheffield, England between Sheffield F.C. and Hallam F.C.. It was first played on 26 December 1860 and is the oldest soccer fixture in the world. The name refers to the fact that the fixture was originally played… … Wikipedia
First Council of Nicaea — The First Council of Nicaea † Catholic Encyclopedia ► The First Council of Nicaea First Ecumenical Council of the Catholic Church, held in 325 on the occasion of the heresy of Arius (Arianism). As early as 320 or 321 St. Alexander,… … Catholic encyclopedia
Rules of Civility and Decent Behaviour In Company and Conversation — Rules of Civility Decent Behaviour In Company and Conversation is the name of a list best known as a school writing exercise of George Washington, who became the first president of the United States of America. Most of the rules have been traced… … Wikipedia
Rules and Regulations — is the second studio album by British grime group Roll Deep and it was released on Roll Deep Recordings, which is usually only used to release mixtapes. The album features other grime acts that are not directly associated with the crew, such as… … Wikipedia
First Minister and deputy First Minister — Incumbent Peter Robinson and Martin McGuinness since 5 June 2008 and 8 May 2007 (respectively) Appointer … Wikipedia
First Amendment to the United States Constitution — First Amendment redirects here. For other uses, see First Amendment (disambiguation). United States of America This a … Wikipedia
First Bulgarian Empire — Първo българско царство Părvo Bălgarsko Tsarstvo ← … Wikipedia
